Yapay Zeka ile Sözleşme Hazırlama: Sorumlu İş Akışı | SmartLegAI

Avukatlar yapay zeka ile sözleşme hazırlamayı nasıl sorumlu kullanır: talimatlar, şablonlar, ilk taslak, inceleme, yargı alanı ve dil kontrolleri, imza süreci.

Yapay zekayı net talimatlar ve onaylı şablonlardan yola çıkarak yapı ve ilk taslak için kullanın; ardından müzakere ve imzadan önce her maddeyi işlemin kendisine, uygulanacak hukuka ve tüm dil versiyonlarına göre inceleyin.

Yapay zeka ile sözleşme hazırlama, girdileri ve incelemeyi avukat kontrol ettiğinde en iyi sonucu verir. Araca kesin talimatlar ve bir ön anlaşma metni (term sheet) verin, büronuzun daha önce onayladığı şablon veya maddelerden yola çıkın ve aracın ürettiği her şeyi bir ilk taslak olarak görün. Ardından sözleşme karşı tarafa ya da imzaya gitmeden önce her maddeyi ticari anlaşmaya, uygulanacak hukuka ve her dil versiyonuna göre kontrol edin. Bu rehber, söz konusu iş akışını aşama aşama ele alıyor ve yapay zekanın nerede yardımcı olduğunu, avukatın neyi hâlâ kontrol etmesi gerektiğini gösteren bir tablo sunuyor. Rehber her taslak hazırlama aracı için geçerlidir. SmartLegAI, sınırları belirtilerek bir örnek olarak yer alıyor. Yayıncı açıklaması Bu rehber, aşağıda örnek olarak kullanılan taslak hazırlama araçlarından birini geliştiren SmartLegAI tarafından yayımlanmaktadır. Rehber sözleşme hazırlama uygulamasına ilişkin genel bilgi niteliğindedir, hukuki danışmanlık değildir ve mesleki değerlendirmenizin ya da ilgili yargı alanının hukukunun ve şekil şartlarının yerini almaz. Ürün adları ve ticari markalar sahiplerine aittir. İçerik Ekim 2026 itibarıyla günceldir ve en son 10 Ekim 2026 tarihinde güncellenmiştir. Yapay zeka sözleşme hazırlamada nerede işe yarar, nerede yaramaz Sözleşme hazırlamanın üç katmanı vardır. Birincisi ticaridir: tarafların neyi kararlaştırdığı. İkincisi hukukidir: uygulanacak hukukun neyi zorunlu kıldığı, neye izin verdiği ve neyi örtülü olarak öngördüğü. Üçüncüsü dilseldir: kelimelerin, her dil versiyonunda, kararlaştırılanı tam olarak ifade edip etmediği. Yapay zeka en güçlü olduğu alan üçüncü katman ve yapı oluşturmaktır. İlk iki katmanda ise en zayıftır; çünkü siz anlatmadıkça işlemi bilmez ve hukuki bilgisi genel, güncelliğini yitirmiş ya da yanlış yargı alanından alınmış olabilir. Mesleki çerçeve de aynı yönü gösterir. ABA Formal Opinion 512 (Amerikan Barolar Birliği'nin resmî etik görüşü), avukat hangi inceleme düzeyini seçerse seçsin yapay zeka destekli işten tamamen sorumlu olduğunu ve doğru inceleme düzeyinin araca ve göreve bağlı olduğunu belirtir. Görüş ayrıca avukatın bir yapay zeka taslağını doğruluk ve eksiksizlik açısından incelemek için harcadığı süreyi ücretlendirebileceğini, ancak çoğu durumda aracı öğrenmek için harcanan süreyi ücretlendiremeyeceğini söyler. Bir taslak hazırlama iş akışı bu incelemeyi isteğe bağlı değil, verimli hâle getirmelidir. Bir süreç tasarlamak yerine ürünleri karşılaştırıyorsanız yapay zeka destekli hukuki taslak hazırlama araçları ve yapay zeka destekli sözleşme incelemesi yazılımları rehberlerimize bakın. 1. Aşama: Aracın yanlış anlayamayacağı talimatlar yazın Zayıf yapay zeka taslaklarının çoğu yetersiz talimatlarla başlar. Komut yazmadan önce: - Sözleşme türünü ve uygulanacak hukuku belirtin. "BAE hukukuna tabi, taşınmazı Dubai'de bulunan ticari kira sözleşmesi" ifadesi, "kira sözleşmesi" ifadesinden çok daha faydalıdır. - Tarafları ve rollerini tanımlayın. Tedarikçi kim, müşteri kim, garantiyi kim veriyor. - Hangi tarafı temsil ettiğinizi söyleyin. Kiraya veren lehine ve kiracı lehine hazırlanmış iki kira sözleşmesi onlarca maddede farklılaşır. - Nelerin yer alması ve nelerin yer almaması gerektiğini listeleyin. Örneğin: otomatik yenileme yok; sorumluluk üst sınırı önceki on iki ayda ödenen ücretlerle sınırlı; tahkim yeri belirtilmiş. - Çıktı dilini belirtin. Sözleşme iki dilliyse hangi versiyonun esas alınacağını söyleyin. 2. Aşama: Ön anlaşma metnini yapılandırılmış girdilere dönüştürün Ön anlaşma metni veya ana şartlar belgesi (heads of terms), ticari anlaşmayı kayıt altına aldığı için bir yapay zeka taslağı için en iyi tekil girdidir. Bunu açık alanlara dönüştürün: bedel ve ödeme, süre ve fesih, teslim edilecekler, garantiler, sorumluluk, gizlilik, veriler, fikri mülkiyet, uyuşmazlık çözümü. Ön anlaşma metninin sessiz kaldığı yerlerde taslağın da sessiz kalıp kalmayacağına ya da aracın sizin daha sonra inceleyeceğiniz bir pozisyon önermesini isteyip istemediğinize karar verin. Aracın ticari boşlukları işaretlemeden doldurmasına izin vermeyin. Bir ön anlaşma metnini veya müvekkil belgelerini herhangi bir araca yapıştırmadan önce, aracın veri kullanımı, veri saklama ve üçüncü taraf model sağlayıcısına ilişkin koşullarını ve müvekkil onayının gerekip gerekmediğini kontrol edin. ABA Opinion 512, müvekkil bilgilerini başkalarına ifşa edebilecek kendi kendine öğrenen araçlara girmeden önce bilgilendirilmiş onayın gerektiğini belirtir. 3. Aşama: Onaylı şablonlardan ve madde kütüphanelerinden başlayın Bir büronun kendi emsal metinleri, daha önce müzakere edilmiş, yargıya taşınmış veya onaylanmış tercihleri barındırır. Bunlardan başlamak, sıfırdan incelemeniz gereken yapay zeka üretimi ifade miktarını azaltır. - Yüksek riskli konular için kısa bir onaylı madde kütüphanesi tutun: sorumluluğun sınırlandırılması, tazmin yükümlülükleri, fesih, uygulanacak hukuk, uyuşmazlık çözümü, kişisel verilerin korunması. - Her maddenin hangi yargı alanı için yazıldığını kaydedin. İngiliz hukukuna göre onaylanmış bir madde, Suudi Arabistan veya Mısır'da otomatik olarak doğru değildir. - Kütüphaneyi sürümlendirin. Hukuk değiştiğinde maddeyi güncelleyin ve tarihini not edin. Yapay zekayı kritik maddeler için ifade icat etmek yerine onaylı ifadeleri işleme uyarlamak için kullanın. Çoğu yapay zeka destekli sözleşme ve hukuki belge oluşturucu, boş bir sayfa yerine bir şablondan başlamanıza imkân tanır. 4. Aşama: İlk taslağı oluşturun Talimatlar, yapılandırılmış şartlar ve onaylı maddeler hazır olduğunda, yapay zeka ile ilk taslak esas olarak bir derleme ve uyarlama çalışmasına dönüşür. Araçtan şunları isteyin: - şablonun yapısını ve tanımlı terimlerini izlemesi; - girdilerinizden alınmayan bir ifade eklediği her yeri işaretlemesi; - talimatların sessiz kaldığı yerlerde yaptığı varsayımları listelemesi. İlk taslağı ve sonraki her versiyonu saklayın. Versiyon geçmişi, yapay zekanın neyi ne zaman değiştirdiğini görmenizi ve bir incelemecinin taslakları hızla karşılaştırmasını sağlar. 5. Aşama: Yapay zeka taslağını stajyer bir avukatın taslağı gibi inceleyin Bir yapay zeka taslağını, mesleğe yeni başlamış bir avukatın taslağını incelediğiniz titizlikle, hatta daha fazlasıyla inceleyin; çünkü yapay zekanın hataları akıcıdır. Pratik bir inceleme sırası: 1. İşlem kontrolü. Her ticari şart ön anlaşma metniyle örtüşüyor mu? Bedel, tarihler, taraflar, teslim edilecekler. 2. Tanımlı terimler. Bir kez tanımlanmış, tutarlı biçimde kullanılmış ve kullanılmadan ortada kalmamış mı? 3. Çapraz atıflar. Düzenlemelerden sonra madde numaraları ve ekler hâlâ doğru yerleri gösteriyor mu? 4. Risk maddeleri. Sorumluluk, tazmin, fesih, fikri mülkiyet ve gizlilik maddelerini satır satır okuyun. 5. Standart hükümler. Bildirimler, devir, sözleşmenin bütünlüğü, nüshalar, uygulanacak hukuk ve uyuşmazlıklar. Yapay zeka çoğu zaman özel maddelerle çelişen genel standart hükümler üretir. 6. Eksik hükümler. Deneyimli bir avukatın görmeyi bekleyeceği ama metinde bulunmayan nedir? Bir sözleşme incelemesi aracı, riskli veya eksik maddeleri işaretleyerek son adımda yardımcı olabilir; ancak sizin okumanızın yerine geçmez, ikinci bir okuyucudur. 6. Aşama: Yargı alanını ve emredici hukuku kontrol edin Yapay zeka araçları çoğu zaman genel common law (Anglo-Amerikan hukuku) kalıplarından yola çıkarak taslak hazırlar. Bu, kıta Avrupası hukuk sistemlerinde ve iş hukuku, tüketicinin korunması, acentelik, gayrimenkul veya kamu ihaleleri konusunda emredici kuralları bulunan yargı alanlarında bir risktir. Her sözleşme için: - hangi hukukun uygulanacağını ve tarafların seçiminden bağımsız olarak hangi emredici kuralların geçerli olduğunu teyit edin; - noter onayı, tescil, damga vergisi veya zorunlu dil gibi şekil şartlarını kontrol edin; - tahkim yeri ve icra edilebilirlik dahil, uyuşmazlık çözümü maddelerinin ilgili yargı yerinde işlediğini kontrol edin; - taslağın atıf yaptığı her kanunu veya yönetmeliği resmî metinle karşılaştırarak doğrulayın. 7. Aşama: İki dilli sözleşmeleri özenle ele alın Körfez ülkelerinde ve Mısır'da yaygın olan Arapça–İngilizce sözleşmeler gibi iki dilli sözleşmeler, dördüncü bir risk katmanı ekler: İki versiyon farklı şeyler söyleyebilir. - Hangi versiyonun esas alınacağına karar verin ve bunu, bir dilin esas alınmasını zorunlu kılan yerel kurallar saklı kalmak kaydıyla, sözleşmede belirtin. - Tek bir ana versiyondan taslak hazırlayın ve diğerini ondan üretin; iki versiyonu paralel olarak düzenlemeyin. - Her iki dili akıcı konuşan bir avukatın bunları madde madde karşılaştırmasını sağlayın; özellikle tanımlı terimler, yükümlülükler ("-ecektir" ile "-ebilir" arasındaki fark), süreler ve rakamlar için. - Yalnızca dili değil, hukuki terminolojiyi de kontrol edin. Bir hukuk sistemindeki bir terimin diğerinde tam karşılığı olmayabilir. Makine çevirisi kullanılabilir bir ikinci dil taslağı üretebilir. Ancak her iki versiyonun aynı hukuki anlamı taşıdığını teyit edemez. 8. Aşama: Müzakere ve imzaya devir Taslak elinizden çıktıktan sonra kontrol, versiyon yönetimine ve onaylara geçer. Hangi versiyonun gönderildiğinin, karşı tarafın neyi değiştirdiğinin ve her değişikliği kimin onayladığının açık bir kaydını tutun. İmzadan önce imzaya sunulacak versiyonun en son onaylanan taslakla örtüştüğünü teyit edin. İmza yöntemini de kontrol edin. AB'nin eIDAS Tüzüğü'nün (Regulation (EU) No 910/2014) 25. maddesi, bir elektronik imzanın yalnızca elektronik olduğu veya nitelikli olmadığı gerekçesiyle hukuki etkisinin ve delil olarak kabul edilebilirliğinin reddedilemeyeceğini ve nitelikli elektronik imzanın el yazısıyla atılan imzayla eşdeğer hukuki etkiye sahip olduğunu öngörür. Diğer yargı alanlarının kendi kuralları vardır; bazı belgeler ıslak imza, noter onayı veya belirli bir sertifikalı imza gerektirir. Bir imza aracı seçmeden önce sözleşmenin ve yargı alanının neyi gerektirdiğini teyit edin. Görev tablosu: Yapay zeka nerede yardımcı olur ve avukat neyi kontrol etmelidir | Görev | Yapay zekanın yardımcı olduğu yer | Avukatın kontrol etmesi gereken | | Talimatlar | Notları yapılandırılmış bir brife dönüştürür | Uygulanacak hukuk, temsil edilen taraf, olmazsa olmazlar | | Ön anlaşma metni | Şartları maddelere eşler | Aracın sormadan doldurduğu boşluklar | | Şablonlar | Onaylı ifadeleri işleme uyarlar | Şablonun bu yargı alanına uygunluğu | | İlk taslak | Yapıyı ve standart hükümleri derler | Yeni ifadeler, varsayımlar, tanımlı terimler | | İnceleme | Riskli veya eksik maddeleri işaretler | İşlemle uyum, risk maddeleri, çapraz atıflar | | Yargı alanı | Olası sorunları ortaya çıkarır | Emredici kurallar, şekil şartları, kanunlar | | İki dillilik | İkinci dilde bir taslak üretir | Her iki versiyonda aynı hukuki anlam | | İmza | Onay ve imza için yönlendirir | İmza türünün yasal şartları karşılaması | SmartLegAI sözleşme hazırlamayı nasıl ele alıyor SmartLegAI bu aşamaların birçoğunu tarayıcı tabanlı tek bir çalışma alanında kapsar: - 15 standart sözleşme türü için sözleşme oluşturma; şablonlar ve değişikliklerden önce onay isteyen, versiyon geçmişini saklayan sohbet tabanlı düzenleme ile. - Diller. Sözleşmeler dokuz dilden herhangi birinde (Arapça, İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Almanca, Basitleştirilmiş Çince, Rusça, Türkçe ve Portekizce) ya da iki dilli Arapça–İngilizce sözleşme olarak oluşturulabilir. Çıktı dili arayüz diline göre değil, sizin açık seçiminize göre belirlenir. - Diğer belgeler. Hukuki notlar, dava dilekçeleri, ihtarnameler, hukuki mütalaalar ve strateji yol haritaları için PDF ve DOCX dışa aktarımlı bir hukuki belge oluşturucu. - İnceleme desteği. Sözleşme risk analizi, riskli ve eksik maddeleri sözleşme metninden alıntılanan tespitlerle işaretler. Analiz bir kanun veya içtihat veri tabanına değil, sözleşmenin kendisine dayanır; bu nedenle yargı alanı kontrolleri sizin işiniz olmaya devam eder. - Gizli Mod (Confidential Mode). Yalnızca sözleşme düzenleme ve sözleşme risk analizinde kullanılabilen isteğe bağlı bir mod; metin yapay zeka işlemesine gönderilmeden önce adları, kimlik numaralarını ve benzeri tanımlayıcıları tarayıcıda simgelerle (token) değiştirir. Kullanıcı tarafından etkinleştirilir, otomatik değildir. - Müzakere ve imza. Müzakere odaları mesajlaşma, belge alışverişi, onaylar, denetim izi ve imza döngüleri sunar; yerleşik bir elektronik imza içerir. Bu imza nitelikli veya gelişmiş bir elektronik imza hizmeti değildir ve DocuSign veya Adobe entegrasyonu yoktur. Nitelikli imza, noter onayı veya ıslak imza gerektiğinde bunu sağlayan bir hizmet kullanın. Taslak hazırlama özelliklerini yapay zeka destekli hukuki belge oluşturucu sayfasında, inceleme tarafını ise yapay zeka destekli sözleşme incelemesi sayfasında görebilirsiniz. Microsoft Word eklentisine, iManage veya NetDocuments gibi bir belge yönetim sistemiyle entegrasyona, satın alma iş akışlarına sahip kurumsal bir sözleşme yaşam döngüsü sistemine ya da nitelikli elektronik imzaya ihtiyacınız varsa SmartLegAI doğru seçim değildir. Şirket hukuk departmanları için yapay zeka araçları rehberimiz bu ihtiyaçlar için geliştirilmiş araçları, çok dilli hukuk yapay zekası rehberimiz ise diller arası çalışmayı daha ayrıntılı ele alıyor. Yapay zeka ile taslak hazırlama için büro politikası maddeleri - Taslak hazırlama için onaylanan araçları ve girilebilecek ve girilemeyecek verileri belirtin. - Yapay zeka destekli her taslağın büroyu terk etmeden önce adı belirlenmiş bir avukat tarafından incelenmesini zorunlu kılın. - Onaylı şablonları ve maddeleri, esas kaynak olarak yapay zeka aracının dışında tutun. - Gözetim ve ücretlendirmenin şeffaf olması için hangi taslakların yapay zeka desteğiyle hazırlandığını kaydedin. - Hukuk asistanları ve sekreterler dahil personeli yukarıdaki inceleme sırası konusunda eğitin. Sonuç Yapay zeka ile sözleşme hazırlama yapı, derleme ve dil konusunda emek tasarrufu sağlar; ticari şartlar, uygulanacak hukuk ve dil versiyonlarının eşdeğerliği ise avukatta kalır. Net talimatlar verin, onaylı şablonlardan taslak hazırlayın, yapay zeka taslaklarını satır satır inceleyin, yargı alanını ve iki dilli anlamı kontrol edin ve imza yöntemini hukuka uygun hâle getirin. Bu iş akışını dokuz dilde ve iki dilli Arapça–İngilizce çıktıyla denemek isterseniz SmartLegAI planlarını karşılaştırın veya 14 günlük deneme sürümünü başlatın. Kaynaklar - American Bar Association — ABA issues first ethics guidance on a lawyer's use of AI tools (erişim tarihi: 10 Ekim 2026) - American Bar Association — Formal Opinion 512: Generative Artificial Intelligence Tools (erişim tarihi: 10 Ekim 2026) - Washington State Bar Association — Advisory Opinion 2025-05: Artificial Intelligence-Enabled Tools in Law Practice (erişim tarihi: 10 Ekim 2026) - EUR-Lex — Regulation (EU) No 910/2014 (eIDAS) on electronic identification and trust services (erişim tarihi: 10 Ekim 2026)

Yapay zeka imzaya hazır bir sözleşme hazırlayabilir mi?

Yapay zeka kullanılabilir bir ilk taslak üretebilir; ancak taslak avukat incelemesi olmadan imzaya gitmemelidir. Araç, siz sağlamadıkça ticari anlaşmayı bilmez, yanlış yargı alanının hukukunu uygulayabilir ve bir yükümlülüğü hatalı ifade eden akıcı metinler üretebilir. Her ticari şartı, risk maddelerini, tanımlı terimleri, emredici hukuku ve şekil şartlarını kontrol edin ve imzaya sunulacak versiyonun en son onaylanan taslakla örtüştüğünü teyit edin.

Yapay zeka destekli bir sözleşme hazırlama aracına verilecek talimatlara neler dahil edilmeli?

Sözleşme türünü, uygulanacak hukuku ve ifa yerini, tarafları ve rollerini, hangi tarafı temsil ettiğinizi, yer alması veya hariç tutulması gereken şartları ve çıktı dilini belirtin. Sözleşme iki dilliyse hangi versiyonun esas alınacağını söyleyin. Yapılandırılmış bir ön anlaşma metni en güvenilir girdidir; çünkü taslağın yansıtması gereken ticari anlaşmayı kayıt altına alır.

Şablonlardan taslak hazırlamak mı daha iyi, yoksa yapay zekanın sıfırdan yazmasına izin vermek mi?

Mümkün olan her yerde onaylı şablonlardan ve madde kütüphanelerinden başlayın. Bunlar büronuzun daha önce sınadığı tercihleri barındırır; böylece incelenecek yeni ifade daha az olur. Yapay zekayı bu ifadeleri işleme uyarlamak ve yapıyı ve standart hükümleri derlemek için kullanın. Yapay zeka üretimi ifadeleri düşük riskli hükümlere ayırın ve sorumluluk ve tazmin gibi kritik maddelerde bunları yakından inceleyin.

Yapay zeka ile hazırlanmış iki dilli Arapça–İngilizce bir sözleşmeyi nasıl kontrol ederim?

Tek bir ana versiyondan taslak hazırlayın, diğerini ondan üretin ve her iki dili akıcı konuşan bir avukatın bunları madde madde karşılaştırmasını sağlayın. Tanımlı terimlere, yükümlülüklerin bağlayıcılık derecesine, sürelere ve rakamlara özellikle dikkat edin. Esas dile ilişkin yerel kurallar saklı kalmak kaydıyla hangi versiyonun esas alınacağını belirtin. Makine çevirisi ikinci taslakta yardımcı olur; ancak aynı hukuki anlamın teyit edilmesinde yardımcı olmaz.

Yapay zeka ile hazırlanmış bir sözleşmedeki elektronik imza hukuken geçerli mi?

Bu, yargı alanına ve belgeye bağlıdır. AB eIDAS Tüzüğü'ne göre bir elektronik imzanın hukuki etkisi yalnızca elektronik olduğu gerekçesiyle reddedilemez ve nitelikli elektronik imza el yazısıyla atılan imzanın etkisine sahiptir. Diğer sistemler farklıdır ve bazı belgeler ıslak imza veya noter onayı gerektirir. SmartLegAI'nin yerleşik elektronik imzası nitelikli veya gelişmiş bir imza hizmeti değildir.

Yapay zeka ile sözleşme incelemesi sözleşmeyi hukuka göre kontrol eder mi?

Her zaman değil. Pek çok araç sözleşmeyi kanunlar ve içtihatlar yerine iç kurallara veya müzakere kılavuzlarına (playbook) göre inceler. Örneğin SmartLegAI'nin sözleşme risk analizi sözleşme metnine dayanır ve işaretlediği pasajları alıntılar; ancak maddeleri bir hukuk veri tabanıyla karşılaştırmaz. Emredici kuralları ve kanun atıflarını uygulanacak hukukun resmî kaynaklarıyla bizzat doğrulayın.

SmartLegAI